رسانه ها در همکاری و تحول
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پروژه های دیگر ما
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
پشتو
English

تکنولوژی
تلیفون چی است؟

سید محمد ۷۰ ساله باشنده ولسوالی ورمامی ولایت پکتیا می پرسد «تلیفون چی است؟ برای چی استفاده می شود؟». این گونه بیانات در ولایات سرحدی افغانستان غیرمعمول نیست.
1.06.2015  |  پکتیا/پیشاور
 (عکس وحید اوریا)
(عکس وحید اوریا)

 

سید محمد ۷۰ ساله باشنده ولسوالی ورمامی ولایت پکتیا می پرسد «تلیفون چی است؟ برای چی استفاده می شود؟». این گونه بیانات در ولایات سرحدی افغانستان که از خدمات تلیفون های موبایل محروم مانده اند و باشندگان آن هرگز تلیفون را ندیده و از آن نشنیده اند٬ غیرمعمول نیست.

برای افغانهای که در ولایات هم سرحد با پاکستان چون خوست٬ نورستان٬ پکتیا و کنر زندگی می کنند بر قراری یک رابطه تلیفونی با خوشاوندان شان در کشور یا در بیرون از آن مستلزم عبور از مرز بین المللی خطرناک است.  اضافه بر مصارف تلیفون٬ کسانی که برای تلیفون کردن به ایالت خیبرپشتونخوای پاکستان می روند باید مصارف ترانسپورت٬ بودباش و فیس عبور از مرز را هم بپردازند و به این ترتیب فقط یک مکالمه کوتاه تلیفونی با خویشاوندان در کابل یا در امریکا صدها دالر هزینه می گیرد.

نامه فرستادن به جاهای دور

عبدالله٬ باشنده ولسوالی دند پتان ولایت پکتیا می گوید «ما از دسترس متباقی جهان بدور استیم». عبدالله می گوید برای تلیفون کردن یا باید از طریق یک راه ناامن به مرکز ولسوالی سفر کند یا از راه پاړه چنار از مرز گذشته و به ایالت خیبرپشتونخوا برود. به گفته عبدالله عدم دسترسی به خدمات تلیفونی سبب می شود که خانواده ها بدون تماس با عزیزانشان بمانند. او به افغانستان تودی گفت «ما با خویشاوندان خود در دیگر کشورها در چندین ماه یکبار تماس گرفته می توانیم».

پیش از عرضه خدمات مدرن تلیفونی٬ خانوادهای افغان که در نقاط مختلف جهان پراگنده بودند از طریق فرستادن نامه یا کست های ثبت شده از حال و احوال همدیگر با خبر می شدند. رسیدن یک نامه یا کست ماها وقت را در بر می گرفت.  در زمان حاضر ۹۰ در صد افغانها به خدمات تلیفون های موبایل دسترسی دارند اما باشندگان مناطق سرحدی که در آنجا پوشش شبکه های مخابراتی وجود ندارد٬ هنوز از این خدمات بهره مند نشده اند. اگر از یکطرف تلیفون کردن به خویشاوندان در خارج مشکل است٬ از طرف دیگر افغانهای که در خارج بسر می برند با مشکلات جدی تماس با خانوادهایشان مواجه اند. یک مرد ۳۵ ساله که پس از دو سال کار در عربستان سعودی به کشور بازگشته است می گوید که تماس تلیفونی با خانواده اش عملا ناممکن بود.

سرزمین بدون لین

جنت گل٬ باشنده ولسوالی گربز ولایت خوست که در جوار ولایت وزیرستان پاکستان موقعیت دارد می گوید «وقتی من پشت خانواده ام دق می شدم و می خواستم که همرایشان صحبت کنم٬‌ تلیفون آنها خاموش می بود». خاموش بودن تلیفون خانواده اش برای جنت گل بسیار ناراخت کننده بود. پوسته تلاشی گربز - غلام خان فعلا به خاطر عملیات ارتش پاکستان در وزیرستان مسدود است و به همین دلیل مردمی که در جستجوی خدمات تلیفونی اند باید از مرز بصورت غیرقانونی عبور و برگشت کنند.

مقام های حکومت افغانستان می گویند که ۹۰ در صد افغانها به خدمات تلیفون موبایل دسترسی دارند اما اذعان می دارند که در مناطق سرحدی٬ زیربنای مخابراتی ضعیف است. در این مناطق برخی از باشندگان کهنسال تا حال هیچگاهی تلیفون نکرده اند٬ دسترسی به انترنت که اصلا برای آنها مطرح نیست. 

اجمیر ځاځی که یکسال پیش از پوهنځی ژورنالیزم فارغ گردیده است می گوید «من برای فرستادن یک ایمیل به مرکز ولایت پکتیا، گردیز می روم».  ځاځی می گوید به سبب مشکلات انترنتی او نه کار یافته می تواند  نه هم تحصیلات اشرا ادامه داده می تواند. او گفت که «با قبول خطرات و چالش ها در مسیر راه» برای خواندن ایمیل هایش یا به شهر گردیز می رود یا به پاکستان می رود.

 

طالبان آنلاین٬ مقامات آفلاین 

خدمات ضعیف تلیفونی و نبود انترنت بویژه برای تاجرانی که در مناطق مرزی کار می کنند٬ دردسر ایجاد می کند. عبدالوحید ۲۹ ساله باشنده لندی کوتل در خیبرایجنسی و راننده یک موتر انتقالاتی در تورخم است. او می گوید که به استثنای زیگنال های ضعیف شبکه های تلیفونی موبیلینک و تلینور٬ در نزدیکی دروازه بسیار مصروف تورخم هیچ شبکه تلیفونی فعال نیست. وحید می گوید که بیشتر اوقات تماس مدیران شرکت های انتقالات با رانندگان موترهای باربری در منطقه سرحدی  قطع می شود. 

در حالیکه طالبان میدان نبرد شانرا به انترنت توسعه داده اند مقام های سرحدی افغان اما با مشکل می توانند به خدمات ابتدایی انترنتی دست رسی یابند. عبدالله شینواری٬ رییس گمرکات پاکستانی در تورخم می گوید «حدود ۱۲۴ اداره تصفیوی در این منطقه سرحدی پاکستان کار می کند و تقریبا همه ایشان با مشکلات مخابراتی به شمول انترنت٬ موبایل و بانکداری انترنتی مواجه اند». به گفته آقای شینواری اداره او از محل کار ساعت ها دور٬‌ در پیشاور بانکداری می کند. 

به گفته یک مقام در گمرکات تورخم٬ هر روز دست کم ۳۵۰ هزار دالر مالیات گمرکی حاصل می شود که تمام آن به بانک ها در پیشاور انتقال می یابد. در تورخم فقط یک شعبه بانک ملی پاکستان وجود دارد که در آن خدمات محدود ارایه می گردد.

 

گمرکات در بازار انترنتی 

آفتاب احمد٬ یک کارمند ۳۲ ساله گمرکات در سرحد پاکستان می گوید که مقام ها برای دسترسی به انترنت باید از مناطق سرحدی چندین کیلومتر دورتر به لندی کوتل سفر کنند.  به گفته رییس گمرک تورخم شینواری٬‌ هفت سال پیش بزرگترین شرکت مخابراتی پاکستان (PTCL) پایگاه خدمات انترنتی بنام Vi-Wireless را در منطقه ایجاد کرد اما «در مناطق حساس امنیتی این شبکه غیرفعال است». 

صبغت الله٬ سخنگوی شرکت PTCL به افغانستان تودی گفت «شبکه خدمات انترنتی بدون لین یا وایرلس هفت سال پیش از سوی مردم در منطقه تورخم خساره مند شد و از همان وقت تا به حال غیرفعال مانده است. این سخنگو گفت  که شرکت PTCL پلان دارد تا تکنالوجی انترنتی وایرلس را در سرحد دوباره فعال سازد اما پس از آن که  کارهای ساختمانی سرک  ۴۷ کیلومتری تورخم پیشاور که در زمان حاضر بسیار مصروف است٬‌ تکمیل شود. 

یک خبرنگاری که با منطقه سرحدی غلام خان آشنایی کامل دارد گفت که خدمات تلیفون موبایل و انترنت از ولایت خوست افغانستان تا وزیرستان پاکستان اصلا وجود ندارد. 

شرکت های مخابراتی می گویند که برای حل مشکلات مناطق کوهستانی و سرحدی در ولایات خوست٬ نورستان و پکتیا تلاش کرده اند که پایه های مخابراتی را نصب کنند اما تا حال در این کار موفق نشده اند.  ناصر ناصری٬ یک مقام شرکت مخابراتی ام تی ای گفت «بعضی مناطق سرحدی استند که مشکلات مخابراتی دارند و دلیل اساسی آن نبود امنیت است و اینکه ما به سبب نبود امنیت نمی توانیم تیم های تخنیکی مانرا به آنجا بفرستیم». 

یک سخنگوی وزارت مخابرات افغانستان گفت که مقام ها از کمبود زیربناهای مخابراتی در مناطق سرحدی آگاه اند اما مشکلات امنیتی باعث عدم دسترسی کارمندان تخنیکی و انجینیرها به آن مناطق می گردد. نصرا رحیمی٬ سخنگوی این وزارت گفت «ما پلان داریم که به کمک ستلایت به ده درصد نفوسی که تا حال به خدمات مخابراتی دسترسی ندارند٬ این خدمات را توسعه دهیم».

 

این گزارش بخشی از
اف‌‌-پاک