رسانه ها در همکاری و تحول
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پروژه های دیگر ما
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
پشتو
English

سیاست
پاکستان از اوضاع بعد از مرگ ملا عمر نغع خواهد برد

خبر تایید مرگ ملا محمد عمر رهبر گروه طالبان، یکی از گروههای اصلی مخالف مسلح دولت افغانستان، بحث اصلی رسانه ها و کاربران شبکه های اجتماعی این کشور است.
4.08.2015  |  کابل
تعدادی از اعضای حزب همبستگی که اکثریت شان را زنان تشکیل می‌دادند، به روز یکشنبه در پارک شهرنو کابل گردهم آمده و شعارهایی را علیه طالبان و حامیان‌شان سر دادند (عکس ظفر شاه رویی)
تعدادی از اعضای حزب همبستگی که اکثریت شان را زنان تشکیل می‌دادند، به روز یکشنبه در پارک شهرنو کابل گردهم آمده و شعارهایی را علیه طالبان و حامیان‌شان سر دادند (عکس ظفر شاه رویی)

     *جمعه ۹ اسد ۱۳۹۴ * 

دفتر ریاست جمهوری افغانستان شام روز چهارشنبه، 29 جولای، در اعلامیه‌ای تایید کرد که ملاعمر در ماه آپریل سال 2013 در پاکستان درگذشته است. این خبر در حالی اعلام می‌شود پیامی که از آدرس ملاعمر سه روز پیش از عید سعید فطر انتشار یافت. در این پیام رهبر طالبان رسیدن به هدف از طریق فعالیت‌های سیاسی را یک امر مشروع خوانده بود. همچنان یک روز بعد از اعلام دولت افغانستان٬ ذبیح‌الله مجاهد، .سخنگوی گروه طالبان٬ مرگ ملا محمد عمر را رسما تایید کرد

 

دسته بندی گروه طالبان

محمدالله ببرک٬ یکی از آگاهان سیاسی در میزگردی در تلویزیون طلوع نیوز، زندگی و مرگ ملاعمر را «مرموز» توصیف کرده گفت که گروه طالبان با مرگ رهبرشان به چند دسته تقسیم خواهد شد. آقای ببرک افزود که گروه طالبان با مرگ ملاعمر ضعیف شده و اعضای این گروه به دسته‌های کوچک و بزرگ دیگر تقسیم خواهند شد. او گفت: «با مرگ ملاعمر طالبان تضعیف شده به چند گروه تقسیم خواهند شد. گرچند استخبارات پاکستان تعیین کننده اهداف طالبان است، اما ملاعمر با زندگی مرموز خود رول مهم در انسجام طالبان داشت.»

این آگاه سیاسی در میزگرد طلوع نیوز افزود که با مرگ ملاعمر روند مذاکرات صلح نیز مختل خواهد شد. به گفته او، تلاش‌هایی که هم اکنون از جانب دولت افغانستان به منظور رسیدن به صلح پایدار جریان دارد، با سردرگمی همراه خواهد شد.

تقویت داعش

در همین‌حال، وحید مژده از آگاهان سیاسی می‌گوید که با مرگ ملاعمر فعالیت داعش در افغانستان گسترش خواهد یافت. آقای مژده که در میزگردی در تلویزیون کابل نیوز صحبت می‌کرد، افزود که بخشی از افراد طالبان به انتقام مرگ یا کشته شدن ملاعمر به پا خواهند ایستاد و تعداد دیگرشان به جنگجویان داعش خواهند پیوست. آقای مژده که در زمان حاکمیت طالبان دیپلومات این گروه بود، افزود که اختلافات میان افراد طالبان بر رهبری این گروه افزایش خواهد یافت. به گفته‌ی او، ملا اختر منصور معاون فعلی رهبر طالبان و مولوی محمدیعقوب پسر ملاعمر، دو نفری هستند که برای بدست گرفتن رهبری طالبان باهم رقابت خواهند کرد. وحید مژده گفت: «بخشی از طالبان خواهان این هستند که مولوی محمدیعقوب رهبری را بدست بگیرد. با این درخواست تعدادی از طالبان مخالفت دارند و احتمال این دسته به گروه داعش خواهند پیوست. بنا با این مرگ فعالیت داعش در افغانستان گسترش خواهد یافت.»

وحید مژده تاکید کرد که با مرگ ملاعمر، دیگر امیرالمومنینی در افغانستان وجود نخواهد داشت. به گفته‌ی او، ملاعمر از طریق هزار و پنج‌صد روحانی به عنوان امیرالمومنین انتخاب شده بود، اما حالا طالبان دیگر این فرصت را ندارد تا امیر دیگری برگزینند.چند روز بعد از اظهارات آقای مژده٬ طالبان ملا منصور به حیث رهبر و امیرالمومنین خود انتخاب کردند.

سردرگمی در مذاکرات

در همین‌حال، عبدالقیوم سجادی عضو مجلس نمایندگان، در میزگردی در تلویزیون آریانا نیوز، اعلام خبر مرگ ملاعمر را سوال برانگیز توصیف کرده می‌گوید در شرایطی‌که تلاش‌های صلح افغانستان شدت بیشتری گرفته، این خبر اعلام می‌شود. آقای سجادی گفت که دولت پاکستان با اعلام خبر مرگ ملاعمر، می‌خواهد در مذاکرات صلح سردرگمی ایجاد کند. او گفت که برخی از رهبران طالبان اخیرا برای آغاز گفتگوی صلح با دولت افغانستان از خود تمایل نشان داده بودند و پاکستان با خبر مرگ ملاعمر می‌خواهد تا تلاش‌های صلح را تحت تاثیر قرار دهد.

نظرمحمد مطمین٬ از آگاهان سیاسی٬ نیز در میزگرد تلویزیون یک گفت باآنکه ملاعمر دو سال قبل درگذشته است، اما اعلام خبر مرگش در شرایط فعلی، به منظور جلوگیری از پیشرفت تلاش‌های صلح صورت می‌گیرد. به گفته‌ی او، هرچند دولت پاکستان نزدیک به یک ماه پیش سهیل کننده نخستین دور مذاکرات صلح میان نمایندگان دولت افغانستان و طالبان در شهر «مری» این کشور بود، اما با اعلام خبر ملاعمر می‌خواهد نقش دیگری در مذاکرات صلح بازی کند. وی افزود: «با اعلام خبر مرگ ملاعمر خوشبینی دولت افغانستان نسبت به مذاکرات بیشتر شده و فکر می‌کند که طالبان پس از این به جان همدیگر خواهند افتاد و تعدادشان به دولت خواهند پیوست.»

اما سیلی غفار٬ سخنگوی حزب همبستگی ملی٬ در این میزگرد گفت مرگ ملاعمر تاثیر چندانی بر کاهش خشونت در افغانستان نخواهد کرد. وی افزود در طول دوسالی که طالبان بدون ملاعمر به حیث رهبر شان بوده‌اند، فعالیت‌های بیشتری در افغانستان داشته‌اند. او با اشاره به اوضاع فعلی افغانستان گفت که این گروه در حال قوت گرفتن است.

یک عکس و یک چشم

تایید خبر مرگ ملاعمر توسط ریاست جمهوری افغانستان، واکنش‌ها و بحث‌های زیادی را درمیان کابران شبکه‌های اجتماعی در این کشور نیز به راه‌انداخته است.

جلیل پویا از کاربران فیسبوک در صفحه خود در مورد مرگ ملاعمر می‌نویسد که رهبر پیشین طالبان برعلاوه این‌که شهرت زیادی داشت، اما دارای یک قطعه عکس و یک چشم بود. وی می‌نویسد: «مردی که حدود دو دهه زندگی را بر 30 ملیون نفر شهروند یک کشور حرام کرد و قتل و کشتارهای بی‌شماری به نام او و افرادش طی این سال‌ها صورت گرفت. تمام اقشار جامعه زیر تهدید حملات افراد وابسته به گروه او قرار داشتند و هنوز هم دارند و هیچ‌ کس در هیچ موقعیتی مصوونیت نداشتند. علی الرغم شهرتش که بزرگ و کوچک همه او را می‌شناختند و می‌شناسند یک چشم و یک عکس بیشتر ندارد.»

احد فرزام یک کاربر دیگر فیسیبوک می‌نویسد که افغانستان بدون ملاعمر آرام‌تر خواهد شد، اما تفکر طالبانی و گروهی که وی پایه‌گذاری کرد، ممکن سال‌ها در این کشور وجود داشته باشد.

اما عمر محمدی در صفحه فیسبوک خود می‌نویسد که اعلام خبر مرگ ملاعمر تازگی ندارد و مردم افغانستان سال‌ها قبل وی را مرده حساب کرده بودند.

فرامرز قریبیان حتا وجود فزیکی ملاعمر را زیر سوال برده و در صفحه فیسبوک خود می‌نویسد که پاکستان با استفاده از نام ملاعمر می‌خواست به اهداف خود در افغانستان برسد.

تاثیرات مرگ ملا

در همین‌حال، لیاقت‌علی امینی از آگاهان سیاسی کشور می‌گوید که مرگ ملاعمر با تحولات منطقه به خصوص گفتگوهای صلح افغانستان تاثیر زیاد دارد. آقای امینی می‌افزاید که با تایید شدن خبر مرگ ملاعمر، پاکستان دو استراتژی مشخصی را در پیش خواهد گرفت. اول این‌که ممکن بخشی از طالبان را به گفتگوهای صلح تشویق نماید و یاهم به تقویت پروژه داعش در افغانستان خواهد پرداخت. وی گفت: «اعلام مرگ ملاعمر در این شرایط، پاکستان را در راه رسیدن به اهدافش بسیار کمک می‌کند چرا که طالبان در میز مذاکره، مطالبات پاکستان را بیشتر مورد توجه قرار می‌دهند و از طرف دیگر، همبستگی و ادامه حیات خود در سایه ایدیولوژی نو ظهور داعش را بیش از هروقت دیگر به سود سیاست‌های نظامی خود در این منطقه قلمداد می‌کند.»

همچنین شاه حسین مرتضوی روزنامه نگار در کابل، می‌گوید که خبر مرگ ملاعمر در آستانه آغاز دومین دور مذاکرات صلح اعلام می‌شود. به گفته‌ی او، این خبر برمذاکرات صلح تاثیرات مستقیم دارد. آقای مرتضوی همچنین افزود که با تایید شدن خبر مرگ ملاعمر، افراد این گروه به دسته‌های مختلفی تقسیم خواهند شد. وی گفت: «مرگ ملا عمر موقف طالبان را در عرصه جنگ وصلح تضعیف کرده و احتمالا به آسانی این گروه موفق به یک موقف گیری روشن در این دو مورد نخواهد شد.»