رسانه ها در همکاری و تحول
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پروژه های دیگر ما
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
پشتو
English

صلح و نبرد
امیدواری برای آغاز مجدد مذاکرات صلح با طالبان و پاکستان

رئیس جمهور غنی در حالی از «امیدواری های محتاطانه» بخاطر صلح با گروه طالبان و همکاری پاکستان در این زمینه صحبت میکند که حملات دهشت افگنی در افغانستان درچند روز گذشته گسترش پیدا کرده است.
13.12.2015  |  کابل
papers_338.jpg
papers_338.jpg

سفر اخیر اشرف‌غنی رییس جمهور افغانستان به پاکستان و بحث روی آغاز مجدد گفتگوهای صلح، تجدید حملات حملات تروریستی در افغانستان و کناره‌گیری رحمت‌الله نبیل رییس پیشین امنیت ملی از موضوعات اصلی مورد بحث رسانه‌های افغانستان طی چند روز اخیر بوده است.

روز چهارشنبه، نهم دسامبر، رئیس جمهور اشرف غنی به منظور شرکت در کنفرانس قلب آسیا-پروسه استانبول، به اسلام‌آباد سفر کرد. آقای غنی در حاشیه این کنفرانس با مقام‌های ارشد پاکستانی از جمله نواز شریف گفتگو کرده و برای آغاز مجدد گفتگوهای صلح میان دولت افغانستان و پاکستان به توافق رسید.

برخلاف معمول، در سفر روز چهارشنبه اشرف‌غنی به اسلام‌آباد، نوازشریف شخصا برای استقبال آقای غنی به میدان هوایی رفت و به افتخار رییس جمهور افغانستان 21 فیر توپ شلیک کرد.

امیدواری محتاطانه

اشرف‌غنی روز جمعه، 11 دسامبر، در یک کنفرانس خبری در کابل گفت که پاکستان حاضر شده تا با دولت افغانستان در مورد آغاز گفتگوهای صلح همکاری کند. آقای غنی در این کنفرانس خبری افزود: «پاکستان تعهد کرد که برای به‌دست آوردن این هدف (تامین صلح) همراه من همکاری کند. قدم‌های عملی و بعدی البته در طول هفته‌های آینده برداشته خواهد شد.» اشرف‌غنی در عین‌حال تاکید کرد: «باید محتاطانه امیدوار باشیم.»

اشرف‌غنی در کنفرانس خبری روز جمعه خود نسبت به تعهدات اخیر پاکستان برای کمک به روند صلح در افغانستان ابراز امیدواری کرد و گفت که پس از چهل سال برای اولین بار است که پاکستان با صراحت بر حمایت از حاکمیت ملی افغانستان، مشروعیت قانون اساسی و دولت منتخب افغانستان تاکید کرده است.

گسترش حملات

همزمان با سفر اشرف‌غنی به اسلام آباد و توافق برای آغاز مجدد گفتگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان، حملات تروریستی در افغانستان گسترش یافته است. یک روز پیش از سفر غنی به اسلام‌آباد، میدان هوایی ولایت قندهار در جنوب افغانستان مورد حمله طالبان قرار گرفته و جنگجویان این گروه با نیروهای امنیتی درگیر شدند. در این درگیری که بیش از بیست و چهار ساعت دوام کرد، 54 نفر کشته و 42 نفر دیگر زخمی شدند. اکثریت این قربانیان غیرنظامیان بودند. همچنین با آغاز سفر اشرف‌غنی به پاکستان، ولسوالی خانشین ولایت هلمند نیز بدست طالبان سقوط کرد. همین طور شام شنبه یک مهمان خانه در منطقه شیرپور کابل مورد حمله قرار گرفت. در این حمله نیز مهاجمان با نیروهای امنیتی درگیر شده و این درگیری نزدیک به دوازده ساعت ادامه یافت. در حمله به مهمان خانه‌یی در شیرپور چهار سرباز پولیس کشته و هفت غیرنظامی زخمی شدند.

کناره‌گیری رییس امنیت ملی

همزمان با توافق اشرف‌غنی با نوازشریف در مورد آغاز مجدد مذاکرات صلح، رحمت‌الله نبیل رییس اداره امنیت ملی افغانستان نیز از مقام خود کنار رفت. آقای نبیل در استعفا نامه خود که آن را در صفحه رسمی فیسبوکش منتشر کرده، دلیل استعفایش را محدود شدن زمینه کارش توصیف کرده است. آقای نبیل در استعفا نامه خود می‌نویسد: «متاسفانه در جریان چند ماه گذشته برعلاوه این‌که با بعضی پالیسی‌ها هم‌نظر نبودم، شرایط طوری بالایم تحمیل گردید که زمینه‌های کاری برایم محدود گردیده و فضای اعتماد کاری بدلایل مختلف آنقدر مکدر گردید که منجر به فشارهای بی‌حد و حصر شما و هم‌چنان مطالبه متواتر شما به‌طور شفاهی در زمینه کناره‌گیری‌ام از این پست گردید.»

پیش از این‌که رحمت‌الله نبیل کناره‌گیری خود را اعلام کند، در یک مطلب انتقادی از سفر اشرف‌غنی به اسلام‌آباد در فیسبوک خود نوشته است «همان لحظه‌یی که نوازشریف در کنفرانس قلب آسیا اعلام کرد که <دشمن افغانستان دشمن پاکستان است> در همان لحظه هموطنان بي‌گناه ما در فاميلى‌هاى ميدان هوايي قندهار و ولسوالى خانشين هلمند و تخار و بدخشان و و به شهادت مي‌رسيدند و ذبح مي‌شدند و كم از كم يك هزار ليتر خون هموطنان بيگناه ما كه به يقين معادل رنگ سرخ همان قالينى است كه ما بالايش قدم‌هاى (كت واك) گذاشتيم، بودند.» رحمت‌الله نبیل در این مطلب با نوشتن شعر معروف «یا مولا دلم تنگ آمده- شیشه دلم ای خدا زیرسنگ آمده» همچنین می‌پرسد که تاریخ پنج هزار ساله افغانستان چه شد که در برابر تاریخ شصت‌ساله پاکستان به زانو درآمد.

گاو شیری

در همین‌حال، برخی از رسانه‌ها در تبصره‌های سیاسی خود، می‌گویند که بحث مذاکره با طالبان تبدیل به گاو شیری شده است.

روزنامه 8صبح در مطالبی تحت عنوان «گاو شیری مذاکره و جنگ» در شماره روزشنبه، 12 دسامبر، می‌نویسد که اشرف‌غنی رییس جمهور افغانستان پیش از سفر اخیرش به پاریس به منظور شرکت در کنفرانس تغییر اقلیم، تحت فشار بسیاری از کشورها قرار گرفته بود تا روابطش را با پاکستان عادی‌تر سازد. فردوس نویسنده این مطلب می‌افزاید: «ظاهرا کابل تسلیم این فشارها شد و رییس‌جمهور غنی با مقام‌های نظامی ‌و سیاسی پاکستان ملاقات کرد و از پایان بازی اتهام سخن گفت. پاکستانی‌ها هم به صراحت گفتند که برای آوردن نمایند‌گان طالبان روی میز مذاکره همکاری می‌کنند.»

نویسنده این مطلب می‌افزاید که هرچند چین و ایالات متحده امریکا تضمین کرده اند که در همکاری با پاکستان طالبان را به پای میز مذاکره می‌کشانند، اما هنوز مشخص نیست که کدام دسته‌هایی از طالبان به پای میز خواهند آمد.

روزنامه ماندگار در مورد احتمال آغاز دوباره مذاکرات صلح نوشته که اشرف‌غنی در این باره «محتاطانه خوشبین» است، اصطلاحی که به گفته این روزنامه از چند سال به این سو به کار رفته است. سرمقاله‌نویس ماندگار می‌نویسد: «خوش‌بینی محتاطانه به آن دسته از خوش‌بینی‌ها در مناسبات سیاسی گفته می‌شود که طرف مدعی یا متضرر از روی ناچاری اظهار خوش‌بینی می‌کند ولی در دل، همچنان بی‌باور و نگران است.»

اصابت توپ تشریفات در کابل

روزنامه اطلاعات روز در مطلبی تحت عنوان «توپ تشریفات شریف در کابل اصابت کرد» می‌نویسد که سفر اشرف‌غنی به پاکستان و گفتگوی با رهبران آن کشور، با پس‌لرزه‌هایی در افغانستان به همراه بود.

جواد ناجی نویسنده این مطلب در روزنامه اطلاعات روز می‌‌افزاید که حمله طالبان بر میدان هوایی قندهار، سقوط ولسوالی خانشین، جنگ در بدخشان و تخار و کناره‌گیری رحمت‌الله از ریاست امنیت ملی، مهم‌ترین پس لرزه‌های این سفر بود که به گفته‌ی او جنرال‌های پاکستانی را شگفت‌زده و جامعه سیاسی افغانستان را مبهوت کرد.

نویسنده اطلاعات روز می‌افزاید که استعفای رحمت‌الله نبیل بیانگر شکاف عمیق میان سران حکومت در مورد صلح با پاکستان است. در این مطلب آمده است که کناره‌گیری رحمت‌الله نبیل با سفر اشرف‌غنی به پاکستان و مساله صلح گره خورده است. جواد ناجی در پایان مطلب خود می نویسد: «توپ تشریفات شریف از غنی با استعفای نبیل در کابل صدا کرد.»

همچنین روزنامه جامعه باز نیز در سرمقاله روز شنبه خود مینویسد که رحمت‌الله نبیل یکی از قربانیان آخرین سفر غنی به پاکستان است. محمدجواد سلطانی در سرمقاله جامعه باز می‌افزاید هرچند معلوم نیست که دولت افغانستان در پی توافق با پاکستان برای آغاز مذاکرات صلح چه چیزهایی بدست آورده و چه چیزهایی را از دست می‌دهد، اما رحمت‌الله نبیل بدلیل مخالفتش با پاکستان ناگزیر به کناره‌گیری شده است.

بدبینی ها در صداقت پاکستان

در همین‌حال، برخی از آگاهان سیاسی نیز نسبت به آغاز مجدد گفتگوهای صلح میان دولت افغانستان و گروه طالبان و همچنین صداقت پاکستان در این باره ابراز شک و تردید کرده می‌گویند که در این باره چشم‌انداز خوبی به نظر نمی‌رسد.

گل‌محمد مختاری رییس حزب حرکت اسلامی افغانستان، در میزگردی در تلویزیون «نور» گفت، هرگاه بحث مذاکره با طالبان مطرح شده حملات تروریستی در افغانستان شدت یافته است. آقای مختاری با اشاره به حملات اخیر در نزدیکی میدان هوایی قندهار و سقوط ولسوالی خانشین هلمند بدست طالبان، گفت: «نمی‌توانیم چشم‌انداز خوبی برای تامین صلح در افغانستان ترسیم کنیم. چون هرباری که مساله صلح مطرح شده ما شاهد حملات خونین در افغانستان  بوده‌ایم.»

همچنین حفیظ‌الله بارکزی رییس اتحادیه ژورنالیستان افغانستان در این میزگرد گفت که ایالات متحده امریکا افغانستان را از دریچه پاکستان می‌بیند، و تا زمانی‌که امریکا خواهان صلح در افغانستان نباشد، پاکستان نمی‌تواند در این زمینه کاری کند. آقای بارکزی افزود که پاکستان نیز خواستار تامین صلح در افغانستان نیست. به گفته او، دولت پاکستان طی چهل سال گذشته از ناآرامی افغانستان سود برده و توانسته است خود را آباد کند.

خلیل احمد شهیدزاده عضو مجلس نمایندگان، در میزگرد تلویزیون نور از کناره‌گیری رحمت‌الله نبیل استقبال کرد و گفت که رییس پیشین امنیت ملی از تلاش‌های بی‌نتیجه دولت افغانستان برای آغاز مذاکرات صلح آگاه است و از همین‌رو نخواست که بیشتر از این عضو این دولت باشد.

انتظار غیرواقع‌بینانه

فهیم دشتی از روزنامه‌نگاران افغانستان نیز در میزگردی در تلویزیون طلوع نیوز، گفت که هرچند دولت افغانستان انتظار دارد تا پاکستان برای تامین صلح همرایش کمک کند، اما این انتظار به گفته او واقع‌بینانه نیست. آقای دشتی گفت که تامین صلح در افغانستان راه‌ درازی دارد و با سفر اشرف‌غنی به پاکستان و توافقش با رهبران آن کشور، تامین نخواهد شد. وی تاکید کرد که چند دسته‌گی‌ها در میان دولت‌های افغانستان و پاکستان برای چگونگی تامین صلح در افغانستان وجود دارند.

اما گلالی نورصافی عضو مجلس نمایندگان، در میزگرد تلویزیون طلوع نیوز گفت که نباید زیاد به تامین صلح بدبین بود. او گفت کشورهای غربی از جمله ایالات متحده امریکا تعهدات لازم برای تامین صلح در افغانستان داده‌اند و این مساله به خوش‌بینی‌ها می‌افزاید.

مساله آغاز مذاکرات صلح و کناره‌گیری رحمت‌الله نبیل از ریاست عمومی امنیت ملی، از موضوع اصلی مورد بحث اعضای مجلس نمایندگان در جلسه روز شنبه این مجلس نیز بود.

مولوی عبدالرحمان رحمانی از اعضای مجلس، گفت که رحمت‌الله نبیل پس از این‌که از احتمال سقوط دوباره شهر کندز بدست طالبان یاد آوری کرد، مورد تهدید رییس جمهور قرار گرفت. به گفته آقای رحمانی، رحمت‌الله نبیل افزوده بود که افغانستان طی شش ماه آینده با خطرات جدی مواجه است. مولوی رحمانی گفت: «از استعفای نبیل بسیار حرف‌ها می‌‌برآید.»

اما نواب منگل دیگر عضو مجلس نمایندگان، می‌گوید که این بار پاکستان در آغاز گفتگوهای صلح همکاری صادقانه خواهد داشت. به گفته او، برای اولین بار است که پاکستان قبول کرده که از تروریزم حمایت نمی‌کند. آقای منگل تاکید کرد که کناره‌گیری رحمت‌الله نبیل به توافق با پاکستان ارتباط ندارد و یک امر معمولی است.

همچنین عبدالستار درزابی یکی از اعضای مجلس نمایندگان نیز، می‌گوید که کلید صلح بدست پاکستان است و دولت افغانستان بجز از مذاکره با این کشور دیگر راهی برای تامین صلح ندارد.

جایگاه و پایگاه لرزان

استعفای رحمت‌الله نبیل و توافق میان افغانستان و پاکستان برای از سرگیری مذاکرات صلح واکنش‌هایی را در میان برخی از مقام‌های پیشین دولت افغانستان نیز بدنبال داشته است.

امرالله صالح رییس پیشین امنیت ملی افغانستان، در صفحه رسمی فیسبوک خود می‌نویسد که تن دادن به مذاکراه با مقام‌های پاکستانی، جایگاه و پایگاه رهبران افغانستان را در جامعه بیشتر لزران می‌سازد. آقای صالح می‌نویسد: «آنها (پاکستانی‌ها) فکر می‌کنند هر ظلمی را که بر افغانستان روا بدارند در آخر روز سیاست گران افغان بازهم به آغوش آنها پناه می‌برند. بهای این لغزش‌های سیاسی ودیپلوماتیک را دولت افغانستان در داخل افغانستان می‌پردازد.»

امرالله صالح در این نوشته خود افزوده که بدون هیچ تردیدی جنگ بهاری طالبان به حمایت پاکستان در بهار آینده دو باره در افغانستان شروع خواهد شد.

همین‌طور اسدالله خالد نیز که پیش از رحمت‌الله نبیل رهبری اداره امنیت ملی را به عهده داشت، در نوشته‌ی در صفحه فیسبوک خود نوشته است: «تسلیم شدن به پاکستان برای ما و شما یک ننگ است.»