رسانه ها در همکاری و تحول
Brunnenstraße 9, 10119 Berlin, Germany
mict-international.org

پروژه های دیگر ما
afghanistan-today.org
theniles.org
correspondents.org
پشتو
English

محیط زیست
آلودگی محیط زیست

هوای کثیف و آلودگی محیط زیست در شهر های بزرگ افغانستان و پاکستان باعث شیوع امراض کشنده گردیده است
6.08.2015  |  کابل/پشاور
کثافات در سرک های پشاور (عکس عبدالرزاق)
کثافات در سرک های پشاور (عکس عبدالرزاق)

*جمعه ۱۶ اسد ۱۳۹۴*

جاده ای که زمانی میزبان بازار پر رونق و ازدحام مشتریان بود حالا مملو از جویچه های است که فاضلآب آن از کثافات کنار جاده سرچشمه می گیرد. یک معتاد مواد مخدر در کثافات انباشته شده در جستجوی سوزن است و آنطرف ها اطفال در پی پلاستیک و قطعی های بازمصرفی می گردند. یک خانواده خریطه های کثافات شانرا بر انبار کثافات می اندازد و تعفن مواد گندیده در فضا پراگنده می شود. اینجا اشرف رود در ایالت شمالغربی خیبرپشتونخوای پاکستان است.

  

بر اساس گزارش اداره خدمات ملی انجینری پاکستان که به اداره حفاظت از محیط زیست ارائه گردیده است، در ایالت خیبرپشتونخوا روزانه حدود 602 تن کثافات جامد تولید می گردد که این رقم تولید 0.5 کیلوگرام بر هر باشنده را نشان می دهد. در همین گزارش آمده است که شرکت خدمات شهری تحصیل – شرکتی که قرارداد جمع آوری کثافات شهری را دارد – روزانه ظرفیت جمع آوری 398 تن کثافات را دارد، به این معنی که  بیشتر از 200 تن کثافات زهری و صنعتی روی سرک های باقی می ماند و اسباب ملوث شدن منابع آب را فراهم می کند. با 74460 تن کثافات جامدی که هر سال از جمع آوری باز می ماند، چی می شود؟ 

محلات انبار کثافات در شهر حالا به مراکز دایمی تولید عفونت مبدل شده است. کثافات روی سرک های بیشتر می گندد و سبب تولید پشه ها می گردد که اینکار باعث شیوع ملاریا، هیپاتایتس، اسهالات و امراض جلدی می شود. گل تاج، یک دستفروش در اشرف رود پیشاور می گوید " تپه های کثافات در شهر را همگی می بینند. مردم کثافات شانرا در اطراف جاده می ریزند و انبار بیش از حد کثافات، سیستم فاضلآب شهری را بند کرده است".

 

هشتاد در صد آب پیشاور نوشیدنی نیست 

بر اساس اظهارات جهانگیر شاه، ساینسدان ارشد در شورای پژوهش های ساینسی و صنعتی پیشاور، هشتاد در صد آب پیشاور " به سبب موجودیت باکتریا و آلودگی کیمیایی، برای مصرف انسانی مساعد نیست".  آماری ریاست صحت ایالت خیبرپشتونخوا نشان می دهد که 54 در صد جمعیت این ایالت از بیماری های ناشی از آب ملوث چون تایفاید و کولرا رنج می برند. 

ریاست صحت خود در تولید کثافات مقصر است. در حالی که شفاخانه ها مملو از بیمارانی کثافات است، یک مقام گفت که کثافات زهری طبی یکی از مهترین عناصر در افتضاح کثافات در پیشاور است. 

داکتر محمد بشیر خان، رئیس اداره حفاظت از محیط زیست ایالت خیبرپشتونخوا به افغانستان تودی گفت "کثافات شفاخانه ها برای محیط بسیار خطرناک است. در پیشاور سه شفاخانه ای است که ماشین های سوخت کثافات آن از کار افتاده است. کثافات این شفاخانه ها در بیرون انبار می شود. شش ماه قبل اداره ما در باره موجودیت ماشین های سوخت کثافات در شفاخانه های دولتی و خصوصی سروی انجام داد و ما به تمام شفاخانه های توصیه کردیم که ماشین های سوخت کثافات را فعال سازند".

 

کثافات در کابل انسان می کشد 

در این سوی مرز، در کابل مرکز افغانستان، مقام های مدیریت کثافات با آزمون های مشابهی همکاران پاکستانی شان روبرواند تا جلو افزایش آلودگی هوا، بیماری های ناشی از آب ملوث و کثافات انبارشده در شهرها را بگیرند. نثاراحمد حبیبی غوری، رئیس بخش تنظیفات شاروالی کابل می گوید "در 24 ساعت ما از نقاط مختلف کابل 510 تن کثافات را جمع آوری می کنیم اما به سبب نبود ماشین ها و منابع دیگر ما توان جمع آوری و مدیریت تمام کثافات تولیده شده در شهر را نداریم". بر اساس تخمین های وزارت صحت عامه، آلودگی هوا در کابل اسباب وفیات 3000 انسان را تشدید می بخشد. شهریان کابل با انبوهی از امراضی که از کثافات منشاء می گیرد مواجه اند. 

شیوع امراضی که از آلودگی هوا ناشی می گردد در شهرهای دیگر افغانستان هم شبیه کابل است. داکتر محمد ناصر، رئیس اداره حفاظت از محیط زیست ننگرهار می گوید "در سه ماه گذشته ما صدها بیماری را معالجه نموده ایم که از امراض طرق تنفسی رنج می بردند".

 

بوی تیرهای سوخته در ننگرهار 

مقام های در ننگرهار می گویند که برای مهار نمودن کوه های کثافات که شهر جلال آباد را تهدید می کند، به مسوولیت های اجتماعی بیشتر نیاز است. نسرین صابری، یک کارمند اداره سرسبزی کابل هم نظر مشابه دارد. به گفته صابری، صدها کارمند امور تنظیف شهری در جلال آباد کار می کنند اما تا زمانی که مردم خود در انباشتن درست کثافات در محلات تعیین شده سهم کامل نگیرند، مدیریت تمام کثافات صورت نخواهد گرفت. 

فضل الربی رحیم، رئیس اداره حفاظت محیط زیست ننگرهار می گوید که زباله دانی های نو در شهر گذاشته می شود و هر سال هزاران نهال غرص می شود تا جلو آلودگی بیشتر هوا را بگیرد. آقای رحیم می گوید "اما به سبب کمبود آب، نهال های تازه غرص شده فقط در چند هفته می خشکند". به گفته این کارشناس محیط زیست،  کیفیت هوای جلال آباد به آن سبب بسیار خراب است که داش های خشت پزی تایرهای رابری می سوزانند و حدود 15000 رکشا در این شهر فعال است. 

با آنکه درخت های بیشتر به یک شعار مشهور در اطراف سرحد مبدل گردیده است، یک فعال پیشاوری می گوید که قطع جنگلات در اطراف سرحد و بریدن درخت ها در شهرها جریان دارد و این امر در تناقض با شعار جلوگیری از کثافت هوا قرار دارد. 

عادل ظریف، فعال محیط زیست از مرکز تحفظ سرحد، می گوید "در پاکستان مقام ها هیچ اهمیتی به جنگلات نمی دهند. در کشور ما دولت برای پروژه های انکشافی درخت ها را قطع می کند و به همین دلیل است که در اطراف سرک های پیشاور برای تطبیق پروژه های ساختمانی ، درخت ها و سرسبزی از میان برداشته می شود".

 

نفت تقلبی و آب سیاه 

ساحات سبز در محلات رهایشی در هر دو سوی سرحد طوری ساخته شده است که با دود ترافیک، داش ها و فابریکه های صنعتی مقاومت کند. بدون تردید که افزایش شمار موترها در شهرهای افغانستان کیفیت هوا را بدتر ساخته است چون بیشتر رانندگان تیل بی کیفیت مصرف می کنند و انجن های موتر هم مواد ملوث کننده هوا خارج می کند. مقام ها می گویند که تقریباً یک بر پنج موترها با معیارهای قانونی سازگاری ندارد. 

به گفته کاظم همایون، رئیس بخش پالیسی در اداره ملی حفاظت از محیط زیست (نیپا) مراکز کنترول کیفیت نفت در کابل ایجاد شده است تا از ورود نفت بی کیفیت جلوگیری شود. در نهایت، مقام ها تلاش می ورزند تا آن پالیسی مدیریت کثافات را عملی سازند که پاسخگوی نیازمندهای توسعه شهری در افغانستان باشد. آقای غوری، رئیس تنظیف شاروالی کابل، می گوید که نفوس شهر کابل در یک دهه از یک میلیون به بیشتر از شش میلیون افزایش یافته است.

 

فاضلآب فرسوده در پیشاور 

باشندگان گذرگاه خیبر در ایالت خیبرپشتونخوا می گویند که پلان گذاران شهری ضروریات شهری پیشاور را از نظر انداخته اند. اول خان، یک باشنده شصت ساله منطقه شاهین مسلم در پیشاور، می گوید که ذخایر آب منطقه 30 سال قبل اعمار شده است. او گفت "لوله های فرسوده آب های ملوث را از ته زمین جذب کرده و به خانه های انتقال می دهد". این پیرمرد می گوید که نواسه هایش اکثر به سبب بیماری های که از آب ملوث ناشی می گردد، به شفاخانه می روند. او گفت که مقام ها را از مشکلات موجود با خبر نموده است اما تا حال هیچ اقدامی برای حل آن صورت نگرفته است.  

اداره حفاظت محیط زیست تخمین می کند که پاکستان هر سال 3.5 میلیارد دالر را هزینه مبارزه با آلودگی محیط می کند اما باز هم 40 در صد اطفال زیر پنج سال در پاکستان از بیماری های که از آب ملوث ناشی می گردد، جان می دهند. مقام ها در پیشاور می گویند که اقدامات مختلفی را برای مبارزه با کثافات و تاثیرات صحی آن روی دست گرفته اند. محمد بصیر خان، رئیس اداره حفاظت محیط زیست در پیشاور گفت "در آینده نزدیک اداره حفاظت محیط زیست در همکاری با سکتور خصوصی یک ماشین بسیار قوی سوخت کثافات را در بیرون از پیشاور نصب خواهند کرد. شفاخانه های که ماشین سوخت کثافات ندارد هم می توانند که کثافات شانرا در این ماشین بسوزانند".

غنی: کابل برای زندگی مناسب نیست

احمد ضیا عبدالزی، یک سخنگوی والی ننگرهار می گوید "والی از مشکلات بخوبی آگاه است و برای حل نگرانی های مردم با مقام های ذیربط کار می کند تا یک میکانیزم همه جانبه ای را برای مهار نمودن آلودگی هوا، پیدا کند".

بهشته، زنی که برای سالیان دراز از بیماری تنفسی رنج برده است انتظار بهبود کیفیت هوا را دارد. این باشنده 19 ساله کابل که دو برادر جوانتراش به سبب بیماری های تنفسی هلاک گردیده اند، می گوید "در تابستان وقتی هوا خشک می شود، نفس تنگی من بیشتر می شود و زیادتر اذیت می کند". در یکی از اشعار معاصر افغانستان از کابل بنام "اکلیل گلهای گلاب" یاد شده است اما رئیس جمهور اشرف غنی شاید این شعر را نخوانده باشد. در جریان سخنرانی اخیر به کارمندان شاروالی کابل، رئیس جمهور غنی کابل را شهری "نامناسب برای زندگی" خطاب کرد.

  

این گزارش بخشی از
اف‌‌-پاک